Logo Christiaan M. Bijl

Ritalin bij ADHD - ja of nee?


Bij medicijnen zit vaak een bijsluiter met informatie over mogelijke bijwerkingen. Ook kun je zien of het medicijn geregistreerd is. Dat betekent dat vóór het medicijn op de markt kwam, er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek plaatsvond. De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek speelt hierin een rol. Volgens de website van de commissie kent geneesmiddelenonderzoek vier fasen. Voor dit nieuwsbericht is vooral de vierde fase interessant: onderzoek na registratie en gerelateerd aan het indicatiegebied waarvoor het middel is geregistreerd. Daar is te lezen: 'Deze onderzoeken zijn niet nodig voor registratiedoeleinden, maar wel belangrijk voor het optimaliseren van het gebruik van het geneesmiddel'.

Ritalin bij ADHD
Het medicijn methylfenidaat, beter bekend onder de namen Ritalin en Concerta, haalt regelmatig de pers, meestal in negatieve zin. Op 3 juli 2014 concludeerde de Gezondheidsraad (de beide door de Gezondheidsraad uitgebrachte adviezen aan de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zijn via deze link als pdf te downloaden): 'In Nederland slikken ruim 125 duizend kinderen ritalin - bijna 4,5 procent van de kinderen tussen de zes en achttien jaar. De Gezondheidsraad concludeerde deze zomer dat medicatie is doorgeschoten en vraagt de maatschappij: hoe kunnen we het tij keren? Met een verhitte discussie over de oorzaak van ADHD komt de wetenschap niet verder en zijn ouders en kinderen niet geholpen. Het vizier richten op behandeling is constructiever. Veel wetenschappers hopen op een niet-farmacologisch alternatief voor ritalin. Dat is nog niet beschikbaar, maar wel in ontwikkeling'.
Dat laatste zinnetje stemt hoopgevend - en dat is maar goed ook. Want het volgende wil ik je niet onthouden.

Onderzoek: Ritalin verandert kinderbrein blijvend
Op 22 november 2016 promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam mevrouw Anouk Schrantee op het onderzoek: Detecting Dopamine Dysfunction with Pharmacological MRI. Wat concludeerde zij? Ritalin verandert kinderbrein blijvend (zie de Nederlandse samenvatting). Ook de Volkskrant berichtte hierover.
Aha, dacht ik, ben ik toch blij enkele ouders met drukke kinderen of kinderen met concentratieproblemen de afgelopen jaren een goed advies te hebben gegeven: wees uiterst voorzichtig met het laten slikken van Ritalin door uw kind.

Onderzoek: ADHD-medicatie niet schadelijk op lange termijn
Wie schetst mijn verbazing toen ik in januari 2017 in De Psycholoog las: ADHD-medicatie niet schadelijk op lange termijn naar aanleiding van promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Op 14 december 2016 promoveerde daar mevrouw Lizanne Schweren op haar onderzoek Stimulants and the developing brain.

Weet jij het nog? Ik niet!
Als wetenschappers het niet met elkaar eens zijn, zorgt dat voor grote verwarring. Bovendien: veel artsen en/of psychiaters blijken Ritalin en Concerta voor te schrijven aan kinderen zonder dat die op ADHD/ADD gediagnosticeerd zijn.

Dus?
Redenen genoeg voor mij om mijn hierboven vermelde advies aan ouders met drukke kinderen of kinderen met concentratieproblemen te herhalen. Juist omdat bijwerkingencentrum Lareb op 28 april 2017 in een uitgebreid rapport naar buiten bracht, dat drie mensen met ADHD mogelijk zijn overleden aan de bijwerkingen van een medicijn met methylfenidaat. Ook de NRC berichtte hierover.
De meest recente informatie over methylfenidaat staat op de website van het bedrijf dat dit middel in de handel brengt.
 

► Foto bovenkant gemaakt door vaidosa